OMSTAANDERTRAINING TIJDENS WK VOETBAL: MENSENRECHTEN IN CENTRUM VAN BELANGSTELLING

Op 11 december 2022, een dag na de ‘Dag van de mensenrechten’, organiseerde de VRT in Gent tal van activiteiten om de schaduwzijde van het WK Voetbal in Qatar te belichten. Een uitgebreid programma met onder andere debatten geleid door journalist Riadh Bahri in de Aula van de Universiteit Gent, en workshops in het Wintercircus over sport en politiek, de rechten van arbeidsmigranten en omgaan met diversiteit.

Eén van die workshops was een omstaandertraining om te leren reageren op discriminerend of ander ongewenst gedrag op en rond het sportveld. Ik als schepen van Gelijke Kansen, mocht die inleiden.

We hadden vooraf aan de VRT gezegd: ‘Welkom in Gent, maar het moet ook gaan over wat er allemaal mís is aan dit WK’. Zodat het een hefboom zou zijn om mensenrechten in het centrum van de belangstelling stellen. Want: corruptie bij de toekenning, dure stadions met airco, gebouwd door nieuwe slaven (er stierven 6.500 mensen tijdens de opbouw), nauwelijks aandacht voor mensenrechten, gelijke kansen en inclusie… Het is een lelijk lijstje. Dat WK had er eigenlijk nooit mogen komen.

Met hoe meer, hoe beter!

Eind 2021 startte de Stad Gent, in samenwerking met vzw IN-Gent (het lokale agentschap voor het Vlaamse inburgeringsbeleid) met gratis omstaandertrainingen – eerst voor horecapersoneel, politiemensen, ambtenaren en verschillende verenigingen, daarna voor individuele Gentenaars. Dat blijkt zeer succesvol pionierswerk. We zitten al boven de 1.500 deelnemers. Ondertussen zijn er ook al bezig in de Gentse voetbalclubs (samen met de KAA Gent Foundation) en is de voorzitter van de Voetbalbond al komen kijken om ze ook elders te doen. Een uitstekende zaak: met hoe méér we zijn, hoe beter. Maar meteen gevat reageren is niet altijd evident. Dat vergt moed, maar je kan het wel léren.

Vooruit & PS: altijd rekening houden met mensenrechten

De federale overheid heeft ondertussen een resolutie van Vooruit en de PS goedgekeurd om internationale sportbonden (zoals wereldvoetbalbond FIFA en het Internationaal Olympisch Comité) op te roepen om rekening te houden met mensenrechten telkens als ze een groot kampioenschap moeten toekennen aan een stad of land. En om ook zélf, in ons land, met onze eigen sportfederaties telkens goed uit te vlooien of wel alle voorwaarden vervuld zijn om deel te nemen. Onze deelname aan het WK had die test ongetwijfeld niét doorstaan… Laten we hopen dat de FIFA ondertussen alvast haar les heeft geleerd.

IK BELOONDE de 1.500STE DEELNEMER AAN OMSTAANDERTRAININGEN

Als schepen van Gelijke Kansen, mocht ik vandaag 13 oktober 2022, de 1.500ste deelnemer aan de gratis omstaandertrainingen van de Stad Gent belonen met een mand Gentse lekkernijen. De deelnemer zat in de groep personeelsleden van kunstschool KASK, die training kreeg van Marijke van vzw IN-Gent. Bovendien wil nu ook de Vlaamse overheid volgend jaar 5.000 Vlamingen opleiden naar Gents voorbeeld, met de Stad Gent als ‘mentor’ van andere steden en gemeenten.

We zijn de eerste stad die inzet op gratis trainingen in zo veel mogelijk sectoren, als onderdeel van ons ‘Actieplan Antidiscriminatie en Antiracisme’. Het is zeer succesvol pionierswerk. In anderhalf uur kan iedereen leren hoe gepast te reageren op racisme, discriminatie, intimidatie en haatspraak. Want te vaak ligt de nadruk op wat het slachtoffer kan en zelfs ‘moet’ doen. Terwijl er ook heel veel mensen getuige zijn van ongepast gedrag. Ook die kunnen een belangrijke rol spelen.

Ondertussen hebben meer dan 500 personeelsleden van de Stad Gent, gemeenteraadsleden, zo’n 260-tal externen (Gentse vzw’s, horecapersoneel, eventorganisatoren, ziekenhuispersoneel, …), meer dan 280 middelbareschoolleerlingen en zo’n 430 individuele Gentenaars een training gevolgd.

De afgelopen twee jaren heeft de Stad Gent 31.696 euro geïnvesteerd in de omstaandertrainingen. Vanaf 2022 komt daar een jaarlijkse subsidie van 20.000 euro aan IN-Gent bij. De Stad heeft ook al vijf eigen medewerkers als trainer opgeleid. Sinds deze week is ook de samenwerking met studenten Sociologie van de Universiteit Gent gestart, om het resultaat van de trainingen te meten.

Al 17 steden en gemeenten volgen Gents voorbeeld

Ondertussen heeft ook Vlaanderen omstaandertrainingen opgenomen in zijn ‘Plan Samenleven’. Volgend jaar zullen zo’n 5.000 mensen getraind worden in 17 steden en gemeenten die het Gentse voorbeeld volgen.

De Stad Gent wordt ‘mentor’ van al die gemeenten. Dat wil zeggen dat we advies gaan geven, coachen en inspireren. Een bijzonder mooie waardering voor onze pioniersrol. We worden al vaker gecontacteerd door andere lokale besturen, bedrijven en organisaties met vragen om omstaandertrainingen. Door hen op weg te helpen, zetten we stappen naar een gelijke samenleving waar iedereen zich overal op z’n gemak voelt.

Inschrijven voor een omstaandertraining kan nog altijd op www.stad.gent/omstaandertraining